صهبای عشق

نوشته شده توسط محمد نبوی در شنبه شانزدهم آبان 1388 ساعت 23:46 موضوع | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در یکشنبه سوم آبان 1388 ساعت 0:42 موضوع عمومی | لینک ثابت

اَللّهُمَ صَلِّ عَلی علی بن مُوسَی الِّرِضا المَرُتَضي اَلاِمامِ التَّقیِّ النَّقيِّ وَ حُجَتِکَ عَلی مَن فَوقَ الاَرضِ و َمَن تَحت الثَّری اَلصِدّيقِ الشَّهيدِ صَلاةً کَثيرَةً تآمَّةً زاکِيَةً مُتَواصِلَةً مِتَواتِرَةً مُتَرادِفَة کَاَفضَلِ ما صَلَّيتَ عَلی اَحَدٍ مِن اوليائِکَ.

نوشته شده توسط محمد نبوی در یکشنبه سوم آبان 1388 ساعت 0:23 موضوع عمومی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در یکشنبه سوم آبان 1388 ساعت 0:19 موضوع عمومی | لینک ثابت

یا ضامن آهو!

در بند هواییم، یا ضامن آهو!
در فتنه رهاییم، یا ضامن آهو!
بی تاب و شکیبیم، تنها و غریبیم
بی سقف و سراییم، یا ضامن آهو!
عریانی پاییز، خاموشی پرهیز
بی برگ و نواییم، یا ضامن آهو!
سرگشته‌تر از عمر، برگشته‌تر از بخت
جویای وفاییم، یا ضامن آهو!
آلوده‌ی بدنام، فرسوده‌ی ایام
با خود به جفاییم، یا ضامن آهو!

نوشته شده توسط محمد نبوی در یکشنبه سوم آبان 1388 ساعت 0:16 موضوع اشعار مذهبی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در یکشنبه سوم آبان 1388 ساعت 0:3 موضوع عمومی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در یکشنبه سوم آبان 1388 ساعت 0:0 موضوع عمومی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در شنبه دوم آبان 1388 ساعت 23:58 موضوع عمومی | لینک ثابت

كــــور كورانه به ميخانه مرو اى هشيار         خـــانه عشق بــــود جــــــامه تزوير برآر

عـاشقانند در آن خانه همه بى سر و پا         سروپـــــايى اگرت هست در آن پانگذار

تــــو كه دلبسته تسبيحى و وابسته دير         ســـاغر بـــــــاده از آن ميكده اميد مدار

پاره كن سبحه و بشكن درِ اين دير خراب        گر كه خــواهى شوى آگاه ز سرّالاسرار

گـــر ندارى سر عشاق و ندانى ره عشق       سر خــود گير و ره عشق به رهوار سپار

باز كن اين قفس و پاره كن اين دام از پاى       پــــرزنان پـــــرده‏دران رو به ديــــار دلدار

نوشته شده توسط محمد نبوی در شنبه دوم آبان 1388 ساعت 23:57 موضوع اشعار عرفانی | لینک ثابت

كــــور كورانه به ميخانه مرو اى هشيار         خـــانه عشق بــــود جــــــامه تزوير برآر

عـاشقانند در آن خانه همه بى سر و پا         سروپـــــايى اگرت هست در آن پانگذار

تــــو كه دلبسته تسبيحى و وابسته دير         ســـاغر بـــــــاده از آن ميكده اميد مدار

پاره كن سبحه و بشكن درِ اين دير خراب        گر كه خــواهى شوى آگاه ز سرّالاسرار

گـــر ندارى سر عشاق و ندانى ره عشق       سر خــود گير و ره عشق به رهوار سپار

باز كن اين قفس و پاره كن اين دام از پاى       پــــرزنان پـــــرده‏دران رو به ديــــار دلدار

نوشته شده توسط محمد نبوی در شنبه دوم آبان 1388 ساعت 23:57 موضوع | لینک ثابت

  بــــــا گلرخان بگوييد ، ما را به خود پذيرند           از عــــــــــاشقان بيدل، همواره دست گيرند

دردى است در دلِ ما ، درمان نمى پذيرد            دستى به عاشقان ده  كـز شوقِ دل بميرند

پـــــا نه بــــه محفلِ ما ، تاراج كن دل ما             بنگـــــــر به بــــاطل ما  كز آب و گِل خميرند

ســـوداگرانِ مرگيم ، ياران شاخ و برگيم            رنـــــدان پا بــــــــرهنه، بر حال ما بــــــصيرند

پاكند مى‏فروشان، مستانِ دل‏خروشان            بــــربسته چشم و گوشان، پيران سر به زيرند

بــردار جام مى را، جم را گذار و كى را             فــــــرزند مـــــاه و دى را، كاينان چو ما اسيرند

نوشته شده توسط محمد نبوی در شنبه دوم آبان 1388 ساعت 23:54 موضوع اشعار عرفانی | لینک ثابت

از دلبــــرم به بتكـــــــده نام و نشان نبود           در كعبــــــــه نيز جلـوه‏اى از او عيان نبود

در خانقــــــــاه ذكرى از آن گلعذار نيست           در ديــــــر و در كنيسه كلامى از آن نبود

در مَــــدْرسِ فقيه به جز قيل و قال نيست          در دادگـــــــاه هيچ از او داستــــــان نبود

در محضـــــر اديــــب شـــــدم، بلكه يابمش        ديــــدم كلام جـــــز ز معــــانى بيان نبود

حيــــرت‏زده شـــــدم به صفــــــوف قلندران         آنجــــا بجــــز مديحتى از قلـــــــدران نبود

يك قطــــره مـــــى، ز جام تو اى يار  دلفريب        آن مى دهد كه در همـه ملك جهان نبود

يك غمزه كرد و ريخت به جان يك شرر كز آن      در بــــارگـــــــــاه قــدس برِ قدسيان نبود

نوشته شده توسط محمد نبوی در شنبه دوم آبان 1388 ساعت 23:52 موضوع اشعار عرفانی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در شنبه دوم آبان 1388 ساعت 23:51 موضوع | لینک ثابت

آن گاه كه درهاى آسمان گشوده شد و پرتوى از نور رخشان امامت بر زمين تابيد، مژده اى شادي بخش، دلهاى زمينيان را فراگرفت وتاريكناى سلطه گرى وهواپرستى، با زايش رهبرى ربّانى ورهاننده، به رسوايى افتاد.
يازدهم ذى القعده سال 148 هجرى كه امام رئوف ما زاده شد، وعلى بن موسى الرضا عليه السلام به عنوان سرچشمه اى از نيكى ومهربانى وهدايت رخ نمود، پناهگاهى پديد آمد كه خدا پرستان را در خود گرد آورد.
زاد روز آن رهبر هشتمين بر شيفتگان حضرتش خجسته باد.

نوشته شده توسط محمد نبوی در شنبه دوم آبان 1388 ساعت 23:50 موضوع | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در شنبه دوم آبان 1388 ساعت 23:47 موضوع عمومی | لینک ثابت

زادگاه
هشتمين پيشواى شيعيان امام على بن موسى الرضا عليه السلام در مدينه ديده به جهان گشود.

كنيه ها
ابوالحسن و ابوعلى

لقبها
رضا، صابر، زكى ، ولى ، فاضل، وفى ، صديق، رضى ، سراج الله، نورالهدى ، قرة عين المؤمنين، مكيدة الملحدين، كفو الملك، كافى الخلق، رب السرير و رئاب التدبير.

مشهورترين لقب
مشهورترين لقب آن حضرت «رضا» است و در سبب اختصاص اين لقب گفته اند: «او از آن روى رضا خوانده شد كه در آسمان خوشايند و در زمين مورد خشنودى پيامبر خدا و امامان پس از او بود. همچنين گفته شده: از آن روى كه همگان، خواه مخالفان و خواه همراهان به او خشنود بودند. سرانجام، گفته شده است: از آن روى او را رضا خوانده اند كه مأمون به او خشنود شد.»

مادر امام
در روايتهاى مختلفى كه به ما رسيده است نامها و كنيه ها و لقبهاى ام البنين، نجمه، سكن، تكتم، خيزران، طاهره و شقرا، را براى مادر آن حضرت آورده اند.

زادروز
درباره روز، ماه و سال ولادت و همچنين وفات آن حضرت اختلاف است.
ولادت آن حضرت را به سالهاى (148، 151 و 153 ق)
و در روزهاى جمعه نوزدهم رمضان، نيمه همين ماه، جمعه دهم رجب و يازدهم ذى القعده

روز شهادت
وفات آن حضرت را نيز به سالهاى (202، 203 و 206 ق) دانسته اند.
اما بيشتر بر آنند كه ولادت آن حضرت در سال (148 ق) يعنى همان سال وفات امام صادق عليه السّلام بوده است؛ چنان كه مفيد، كلينى ، كفعمى ، شهيد، طبرسى ، صدوق، ابن زهره، مسعودى ، ابوالفداء، ابن اثير، ابن حجر، ابن جوزى و كسانى ديگر اين نظر را برگزيده اند.
درباره تاريخ وفات آن حضرت نيز عقيده اكثر عالمان همان سال (203 ق)است.
بنابراين روايت، عمر آن حضرت پنجاه و پنج سال(10) مى شود كه بيست و پنج سال آن را در كنار پدر خويش سپرى كرده و بيست سال ديگر امامت شيعيان را برعهده داشته است.
اين بيست سال مصادف است با دوره پايانى خلافت هارون عباسى ، پس از آن سه سال دوران خلافت امين، و سپس ادامه جنگ و جدايى ميان خراسان و بغداد به مدت حدود دو سال، و سرانجام دوره اى از خلافت مأمون.

فرزندان
گرچه كه نام پنج پسر و يك دختر براى او ذكر كرده اند، امّا چنان كه علاّمه مجلسى مى گويد: «اكثر، تنها از جواد به عنوان فرزند او نام برده اند.»
به دسيسه مأمون و با سمّ او به شهادت رسيد و پيكر مطهر او را در طوس در سمت قبله قبه هارونى سراى حميد بن قحطبه طايى به خاك سپردند و امروز مرقد او مزار آشناى شيفتگان است.

نوشته شده توسط محمد نبوی در شنبه دوم آبان 1388 ساعت 23:43 موضوع عمومی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 1:0 موضوع عمومی | لینک ثابت

آيت الله جوادي آملي

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 0:56 موضوع عمومی | لینک ثابت

آيه الله محمد تقى مصباح يزدى

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 0:51 موضوع عمومی | لینک ثابت

آيت اللّه جوادي آملي  توجه به مسئله زن و ارزش وجودي او به دنبال آن حقوق زن از مسائل مهم و هميشگي بوده و به همين دليل در پي يافتن جواب آن مسئله همواره تكاپو و تلاش مي‏گردد در عصر كنوني نيز مسئله زن و ارزش وجودي و حقوق وي از اهميت خاصي برخوردار است. به ويژه با طرح فمينيسم (و اين كه مناسبات موجود ميان دو جنس زن و مرد در خانواده و اجتماع كه در ضمن آن‏ها، زنان تحت سلطه و انقياد مردان قرار دارند، رضايت بخش نبوده و بايد به گونه‏اي تغيير يابند كه زنان بتوانند به طور دلخواه بر زندگي خود كنترل داشته باشند و در نتيجه امكان و فرصت بيشتري براي فعليت بخشيدن به تمامي قابليت‏هاي انساني خود بدست آورند)، پرداخت به اين مسئله از نظر اسلام اهميت مضاعفي پيدا مي‏كند. سؤالاتي كه در اين رابطه مطرح است از اين قرار است كه جايگاه زن در نظام هستي چگونه است؟ آيا زن و مرد در نظام هستي از جايگاه يكساني برخوردارند يا جايگاه آن‏ها متفاوت است؟ آيا زن و مرد به لحاظ هستي شناختي از هستي همگوني برخوردارند يا متفاوتند؟ آيا تفاوت تكويني زن و مرد منشأ تفاوت حقوقي آن‏ها نيز هست؟و اگر در برخي موارد اگر هست حكمت آن چيست و سؤالات ديگر. فرضيه در اين پژوهش آن است كه زن و مرد در حقيقت انسان با هم اشتراك دارند گرچه در ويژگي‏هاي جسمي و رواني متفاوتند و به همين جهت از بعد اشتراك داراي حقوق و مسؤوليت‏هاي مشتركند و از جهت تفاوت‏ها احياناً داراي حقوق و مسؤوليت‏هاي متفاوتند. در اين سلسله مقالات با بهره‏برداري از منابع اسلامي به (اسلام و چگونگي جايگاه زن و نظام هستي و اعتلاي وي در سيرت و سنت) پرداخته مي‏شود.اميد آن كه براي خوانندگان آموزنده بوده و براي زدودن اشكالات و شبهات سودمند و به لحاظ تأثير عملي در زندگي مفيد واقع شود. بنيان‏هاي هستي شناختي زن 1ـ مراد از زن هنگامي كه از بنيان‏هاي هستي شناختي زن در قرآن سخن مي‏گوييم، در آغاز لازم است بيان كنيم كه مرادمان از «زن» صنفي است كه مقابل او مرد است نه زن در مقابل شوهر. توضيح آن كه زن داراي عناويني چون همسر، مادر، دختر، خواهر، خاله، عمّه، جدّه و مانند آن است كه هر كدام داراي حقوق خاصي است كه در كتاب حقوقي و فقهي به آن پرداخته‏اند از باب نمونه زن به عنوان همسر، در مقابل شوهر قرار دارد كه حقوق و وظايف متقابلي بين آنها وجود دارد و به عنوان مادر حقوق ويژه‏اي دارد كه فرزندان بايد نسبت به او و او نسبت به فرزندان رعايت كنند و به عنوان دختر در برابر پدر و مادر خود حقوق ويژه‏اي دارد. اما در اين مبحث اين عناوين مورد بحث واقع نمي‏شود فقط زن به عنوان صنفي از انسان كه در مقابل او مرد است موضوع مطالعه است گرچه در ادامه از مباحث ديگر نيز سخن به ميان مي‏آيد. 2ـ جايگاه زن در نظام هستي از نظر آموزه‏هاي قرآن جايگاه زن در نظام هستي همان جايگاه انسان در نظام هستي است. يعني همان جايگاهي را كه مرد به عنوان انسان در نظام هستي دارد همان جايگاه را زن نيز در مقام هستي دارد و قرآن به ما مي‏گويد اين دو را به چهره ذكورت و انوثت ـ مردي و زني ـ نشناسيد. بلكه در چهره انسانيت بشناسيد و حقيقت انسان را روح او تشكيل مي‏دهد نه بدن او و به عبارت ديگر: انسانيت انسان نه به جسم اوست و نه به مجموع جسم و جان، بلكه انسانيت انسان به روح اوست و جسم او فرع بدن و ابزاري پيش نيست. بنابراين اگر انسانيت انسان به روح اوست و نه بدن او و روح در ذكورت و انوثت تأثير ندارد. پس زن و مرد در اصل انسانيت اشتراك دارند. يعني گوهر انساني زن و مرد يكي است. قرآن كريم فرمود: «الذي احسن كل شي‏ء خلقه و بدأ خلق الانسان من طين، ثم جعل نسله من سلالة من ماء مهين ثم سوّيه و نفخ فيه من روحه و جعل لكم السمع و الابصار و الافئدة قليلاً ماتشكرون؛(1) او (خدا) همان كسي است كه هرچه آفريد،نيكو آفريد و آفرينش انسان را از گل آغاز كرد. سپس نسل او را از عصاره‏اي از آب ناچيز و بي ارزش آفريد سپس (اندام) او راموزون ساخت و از روح خويش در او دميد و براي شما گوش و چشم‏ها و دل‏ها قرار داد. اما كمتر شكر نعمت‏هاي او را بجا مي‏آورند. از آيه استفاده مي‏شود كه زن و مرد به عنوان انسان، هر دو داراي روح الهي‏اند و آن چه در آيه شريفه مطرح نيست، جنسيت و دخالت آن در ميزان بهره‏مندي از روح و حقيقت آدمي است. در سوره مؤمنون نيز وقتي از مراحل خلقت سخن مي‏گويد و مي‏گويد انسان از عصاره‏اي از گل آفريده شد سپس او را به صورت نطفه‏اي در جايگاهي استوار قرار داده شد آن‏گاه نطفه را به صورت علقه درآورد و علقه را به صورت مضغه و آن گاه آن را استخوان هايي ساخت و سپس بر آن گوشت پوشاند مي‏فرمايد: «ثم انشأناه خلقاً آخر؛(2) پس آن گاه او (جنين را) در آفرينشي ديگر پديد آورديم.»مفسران اين جمله را به روح و اعطاي حيات انساني تفسير كرده‏اند.(3) از اين آيات استفاده مي‏شود كه نه در مراحل شكل‏گيري و موزون سازي اندام انساني عنصر جنسيت دخالت دارد و نه در دميدن روح الهي به كالبد آدمي بين زن و مرد تفاوتي هست. 3ـ مبدأ قابلي آفرينش زن و مرد آيا خلقت زن و مرد از دو گوهر مستقل و دو مبدأ قابلي جداگانه است تا هر يك داراي آثار خاص و لوازم مخصوص باشد مانند دو گوهر كه از دو معدن مستقل ظهور مي‏كنند و جنس هر يك غير از جنس ديگري است يا هر دو از يك گوهرند و هيچ امتيازي ميان آن‏ها از لحاظ گوهر وجودي نيست جز به اوصاف اكتسابي و اخلاق تحصيلي يا مرد بالاصالة از گوهري خاص خلق شده است سپس زن از زوايد مبدأ تابع مرد به طور متفرع بر آن آفريده شده است يا به عكس يعني زن بالاصاله از گوهري معين آفريده شده است و مرد فرآورده‏اي از زوايد مبدأ زن، به طور طفيلي و فرع وي است؟ از ظواهر آيات ناظر به اصل آفرينش استنباط مي‏شود كه زن و مرد از يك گوهرند و هيچ امتيازي ميان آن‏ها از لحاظ گوهر وجودي نيست قرآن فرمود: «يا ايها النّاس اتقوا ربّكم الذي خلقكم من نفس واحدة و خلق منها زوجها و بثّ منهما رجالاً كثيراً و نساءً و اتقوا اللّه الذي تسائلون به و الارحام ان اللّه كان عليكم رقيباً؛(4) اي مردم از پروردگارتان پروا داريد كه شما را از نفس واحد آفريد و جفتش را نيز از او آفريد و از آن دو مردان و زنان بسياري پراكند و از خدايي كه به نام او از همديگر درخواست مي‏كنيد. پروا كنيد و خويشاوندان را (فراموش نكنيد) كه خدا همواره بر شما نگهبان است.» منظور از نفس در آيه، گوهر و ذات و اصل و واقعيت عيني شي‏ء است نه روح، جان و روان، از باب مثال اگر گفته‏اند: فلان شي‏ء في نفسه چنين است يعني در ذات و هستي اصلي خود چنين است يا وقتي مي‏گويند: فلاني آمده است يعني فلان كس خودش آمده است كه معناي نفس مرادف با عين و اصل ذات است. بنابراين نبايد آيه مورد بحث با آيات مربوط به پيدايش روح و نفخ آن در انسان ارتباط داد بلكه مراد از آن همانا ذات و واقعيت عيني است. بر اين اساس آن چه از آيه استفاده مي‏شود مطالب زير است: الف: همه اصناف انسان‏ها، خواه زن و خواه مرد، از يك ذات و گوهر خلق شده‏اند و مبدأ قابلي آفرينش همه افراد يك چيز است. اين كه گفته شد همه انسان‏ها، دليل آن اين است كه «ناس» شامل همگان مي‏شود. ب: اولين زن كه همسر نخستين مرد است، او نيز از همان ذات و گوهر عيني آفريده شده است نه از گوهر ديگر و نه فرع بر مرد و زايد بر او و طفيلي وي، خداي سبحان اولين زن را از همان ذات اصلي آفريده است كه همه مردها و زن‏ها را از همان اصل خلق كرده است. آياتي مانند: «هو الذي خلقكم من نفس واحدة و جعل منها زوجها»(5) اوست كه شما را از نفس واحدي آفريد و جفت وي را از آن پديد آفريد. و آيه «خلقكم من نفس واحدة ثم جعل منها زوجها»(6) آفريد شما را از نفس واحد سپس جفت وي را از آن پديد آورد. نيز بر همين مطلب دلالت مي‏كند كه مبدأ قابلي خلقت همه مردان و زنان و نيز اولين مرد و زن واحد است. در پي احاديث ناظر به مبدأ قابلي آفرينش روايتي را از مرحوم صدوق نقل كرده است كه از آن استفاده مي‏شود آفرينش حوّا همانند خلقت آدم نوظهور است و آن روايت اين است كه زراره از حضرت امام صادق(ع) پرسيد: نزد ما مردمي هستند كه مي‏گويند: خداوند حوّا را از بخش نهايي ضلع چپ آدم آفريد؟ امام صادق(ع) فرمود: خداوند از چنين نسبت، هم منزه است و هم برتر از آن است. آيا خداوند توان آن را نداشت كه همسر آدم را از غير دنده او خلق كند تا بهانه به دست ملامت گران دهد كه بگويند: بعضي اجزاي آدم با بعضي اجزاي ديگر نكاح كرد. سپس فرمود:خداوند آدم را از گل آفريد و سپس حوا را به طور نوظهور پديد آورد. آدم پس از آگاهي از خلقت وي از پروردگارش پرسيد: اين كيست كه قرب و نگاه او مايه انس من شده است؟خداي سبحان فرمود: اين حوّاست. آيا دوست داري كه با تو و مايه انس تو باشد و با تو سخن بگويد و پيرو تو باشد؟ آدم گفت:آري پروردگارا! تا زنده‏ام سپاس تو بر من لازم است. آنگاه خداوند فرمود: از من ازدواج با او را بخواه، چون صلاحيت همسري تو را جهت تأمين علاقه جنسي نيز دارد و خداوند شهوت جنسي را به او اعطا نمود. سپس آدم عرض كرد من پيشنهاد ازدواج با وي را عرضه مي‏دارم، رضاي شما در چيست؟ خداوند فرمود:رضاي من در آن است كه معالم دين من را به او بياموزي.(7) اين حديث گرچه از جهت سند نياز به تحقيق بيشتر دارد ولي حاوي مطالب مهم و سودمندي است كه تفصيل آن به اين شرح است. الف: خلقت حوا از ضلع و دنده چپ آدم صحيح نيست بر خلاف آن چه در تورات آمده است كه خلقت حوا را از دنده چپ آدم مي‏داند.(8) ب: آفرينش حوا چون آفرينش آدم نوظهور و مستقل است. ج: نگاه آدم به حوا مايه انس وي شد و خداي سبحان نيز همين اصل را پايه ارتباط آن دو قرار داد و اين انس انساني، قبل از ظهور غريزه شهوت جنسي بوده است. د: بهترين مهريه و صداق، تعليم علوم الهي و آموختن معالم دين است كه خدا آن را مهر حضرت حوّا بر آدم قرار داد. با توجه به اين كه آيات و روايات زن و مرد را از گوهر واحد مي‏داند و بر اين اساس مرد بر زن در اصل آفرينش امتيازي ندارد و روايات كه بيان گر مزيّت و برتري هستند يا از جهت سند نادرست و نارسايند و يا دلالت آن‏ها ناتمام است و اگر هم از جهت سند و دلالت تام باشند به لحاظ اين كه مسئله مورد بحث امر تعبدّي محض نيست و در امور غير تعبدّي علم و قطع لازم است و اين روايت‏ها مفيد مظنه و گمان است نمي‏توان با آن روايت‏ها مسائل غير تعبّدي را استفاده كرد. و به عبارت ديگر: چون اين خبر واحد است و خبر واحد در صورت احراز شرائط به استنباط احكام فقهي محدود است و در علوم ديگر در صورتي اعتبار دارد كه با قرآن هماهنگ باشد و يا سنت قطعي و عقل آن را تأييد كند. در غير اين صورت اعتبار نداشته و قابل استناد نيست. علاوه بر اشكال سند و دلالت اين روايت و عدم هماهنگي آن با قرآن و سنت قطعي و عقل، احتمال تقيه در اين دسته از روايات منتفي نيست زيرا چنان چه روشن است رأي غالب در آن زمان اين بود كه زن از دنده چپ آدم خلق شده است و به قول اهل سنت و عامّه نيز در اين مورد هماهنگ است. از اين رو احتمال دارد كه ابراز اين عقيده از جانب معصوم(ع) از روي تقيه باشد. بنابراين احتمال نيز رواياتي كه بيان گر اين محتوا هستند فاقد اعتبار خواهند بود. 4 ـ انسان مخاطب قرآن كمال انسان در شناخت مبدأ و معاد و وحي و رسالت است و در فهميدن اين سه اصل ذكورت و انوثت شرط نيست. انبياء كه انسان‏ها را به اين سه دعوت كرده‏اند، دعوت نامه براي خصوص مردها يا خصوص زن‏ها نفرستاده‏اند تا با دعوت گروهي و صنفي، صنف ديگر از آن محروم باشند. وقتي قرآن از زبان پيامبر اكرم(ص) مي‏فرمايد: «ادعوا الي اللّه علي بصيرة انا و من اتبعني»(9) من و هر كه مرا پيروي كرد به سوي خدا دعوت مي‏كنم و از روي بصيرت دعوت مي‏كنم. اين دعوت شامل همه انسان هاست و اگر پيامبري دعوت نامه‏اي براي يك مرد به عنوان زمامدار يك كشور مي‏نويسد چنان كه پيامبر اسلام(ص) براي پادشاه روم و ايران و حبشه نامه نوشت پيامبر ديگري براي زن به عنوان يك زمامدار نامه مي‏نويسد. چنان چه سليمان به بلقيس ملكه سبأ نامه نوشت و او را به اسلام فرا خواند. 5 ـ هدف نزول قرآن هدايت انسان قرآن كريم هنگام تشريح هدف رسالت و نزول وحي مي‏فرمايد: «شهر رمضان الذي انزل فيه القرآن هديً للناس»(10) «ناس» صنف يا گروه خاصي را در نظر ندارد بلكه شامل زن و مرد به طور يكسان مي‏شود و معناي آيه اين است كه خداي سبحان قرآن را در ماه رمضان نازل فرمود تا انسان و مردم را هدايت كند. گاهي قرآن از تعبير انسان استفاده مي‏كند و مي‏فرمايد: ما براي انسان قرآن فرستاديم «الرحمن علّم القرآن خلق الانسان علّمه البيان»(11) خداي رحمان، قرآن را ياد داد، انسان را آفريد به او بيان آموخت. در اين آيات ابتدا تعليم قرآن، سپس خلقت انسان و پس از آن تعليم بيان ذكر شده است. قرآن براي هدايت انسان است و خداي رحمان درس قرآن مي‏گويد و شاگردش انسان‏ها هستند، خواه آن انسان زن باشد يا مرد. سرّ اين كه قرآن انسان را مخاطب خود قرار مي‏دهد و او را هدايت مي‏كند آن است كه رسالت قرآن تعليم و تزكيه روح آدمي است و روح مجرد است و روح نه مذكر است و نه مؤنث. نمونه عيني از همتايي در مراتب كمال حضرت علي(ع) يكي از مصاديق عترت و از افراد آيه تطهير و داراي مقام عصمت است چنان كه حضرت زهرا(س) نيز از مصاديق عترت و از افراد آيه تطهير و داراي مقام عصمت است و به همين دليل در بين معصومان اميرالمؤمنين(ع) معروف و الگو شده است و در ميان زنان حضرت زهرا سلام اللّه عليها اشتهار پيدا كرده است. از عظمت حضرت زهرا(س) گفته شده است كه اگر علي بن ابيطالب نبود، ايشان كفو و همسر و همتايي برايش نبود. براي روشن شدن اين حديث شايسته است توجهي به سخنان حضرت علي(ع) در نهج البلاغه و سخنان فاطمه زهرا(س) داشت تا همتايي آن دو روشن شود. آدمي وقتي خطبه حضرت زهرا سلام اللّه عليها را در مسجد النبي در مدينه در برابر سخنان گهربار حضرت علي(ع) در نهج البلاغه قرار مي‏دهد آن دو سخن را همتا و همسان يكديگر مي‏بيند فرازهايي از سخنان اين دو بزرگوار نقل مي‏شود حضرت زهرا(س) در خطبه خود پس از حمد و ستايش الهي فرمود: «اشهد ان لا اله الّا اللّه وحده لاشريك له كلمة جعل الاخلاص تأويلها و ضمّن القلوب موصولها و انار في التفكر معقولها الممتنع من الابصار رؤيته و من الالسن صفته و من الاوهام كيفيته، ابتدع الاشياء لامن شي‏ء كان قبلها و انشأها بلا احتذاء امثلة امتثلها كوّنها بقدرته و ذراها بمشيته»(12) گواهي مي‏دهم كه جز اللّه هيچ خدايي نيست، يگانه‏اي بي نياز است، اخلاص و يكدلي در انگيزه و عمل را تأويل و فرجام آن قرار داد و دلها را گستره پيوند با آن نمود و تار و پود جان‏ها را بدان سرشت و مشعل انديشه آن (توحيد) را در فضاي ذهن‏ها بر افروخت. خدايي كه ديدگان را ياراي ديدن و زبان‏ها را توان وصف كردن او نيست و خردها به چگونگي‏اش راه نبرد همو كه همه چيز را آفريد نه از چيزي كه پيش از آن باشد و نه برپايه الگو و نمونه‏اي كه از آن پيروي كند با توانايي بيكرانش پديده‏هاي شگفت آفريد و با مشيت و خواستش آن را پراكند. در اين فراز حضرت زهرا(س) به يگانگي خدا شهادت مي‏دهد و اين شهادت و گواهي از سوي فاطمه همه مراتب شهادت زباني و قلبي و عملي را در بر مي‏گيرد به تعبير دقيق‏تر، فاطمه از پيشتازان عرصه توحيد و يكتاپرستي است و در حضور انبوه مسلمانان در مسجد پيامبر بر توحيد و يگانگي معبود خويش گواهي مي‏دهد و اخلاص را تأويل و تجسّم كلمه توحيد قرار داد بدين معنا كه موحّد حقيقي كسي است كه جانش از توحيد خداي سبحان لبريز و از ريا پاك و پيراسته و عملش فقط براي رضاي خدا و رفتار و سلوكش خالص براي خدا باشد.حضرت علي(ع) نيز در تبيين آثار و بركات ايمان به توحيد گفتار شيريني دارد كه محتواي سخن حضرت زهرا را توضيح مي‏دهد. «و اشهد ان لا اله الّا اللّه وحده لا شريك له، شهادة ممتحناً اخلاصها، معتقداً مصاصها نتمسّك بها ابداً ما ابقانا و ندّخرها لا هاويل ما يلقانا، فانّها عزيمة الايمان و فاتحة الاحسان و مرضاة الرحمن و مدحرة الشيطان»(13) و بر اين حقيقت گواهي مي‏دهم كه جز اللّه خدايي نيست و يگانه‏اي بي انباز است، شهادتي كه اخلاص آن از بوته آزمايش گذشته و ناب بودنش به ثبوت رسيده است. تا زنده‏ايم به چنين گواهي چنگ يازيم و براي پس از مرگ و رويارويي با حوادث هول انگيز اندوخته‏اش گيريم چرا كه آن، اراده جوشيده از ايمان، كليد و رمز احسان، عامل جلب خوشنودي رحمان و ابزار راندن شيطان است. خلاصه سخن آن كه باور به توحيد اگر در جان انسان رسوخ كند آثار آن در زندگي فردي و اجتماعي و معنوي او ظهور مي‏كند و آدمي رنگ خدايي مي‏گيرد. حضرت نه تنها به توحيد شهادت مي‏دهد بلكه اعتقاد به توحيد را فطري مي‏داند كه تار و پود وجود انسان با آن گره خورده است و مشعل انديشه آن را در فضاي فكر برافروخت و روشن كرد. به دنبال آن فرمود: خداي يگانه‏اي كه ديدگاه مرا ياراي ديدن و زبان‏ها را توان وصف او نيست و خردها به چگونگي‏اش راه نبرد. در اين قسمت حضرت مي‏فرمايد: رؤيت خدا و ديدن او با چشم ممتنع است قرآن نيز در اين رابطه فرمود: «لاتدركه الابصار و هو يدرك الابصار؛(14) چشم‏ها او را نمي‏يابند و اوست كه ديدگان را درمي‏يابد، حضرت امير در نهج البلاغه فرمود: «لاتدركه العيون بمشاهدة العيان ولكن تدركه القلوب بحقايق الايمان»(15) چشم‏ها او را آشكارا نمي‏بينند ليكن دل‏ها به وسيله حقايق ايمان او را درك مي‏كنند. اين سخنان، حق تعالي را از اين كه با چشم ديده شود تنزيه مي‏كند و كيفيت رؤيت او را از راهي كه ممكن است شرح مي‏دهد. حضرت زهرا در قسمت ديگري از سخن نقل شده فرمود: زبان ياراي وصف او را ندارد و انديشه‏ها به كيفيتش راه نمي‏يابد، به مثابه همين سخن را حضرت امير (ع) در نهج البلاغه فرمود: «الذي لايدركه بعدالهمم ولايناله غوص الفطن»(16) و هموست كه افكار بلند ژرف انديش كنه ذاتش را درك نكند و غواصان درياي علوم و دانش‏ها دستشان از پي بردن به كمال هستيش كوتاه گردد يعني آنكس كه براي صفتش حدي نيست و اوصاف كمالش را وصف نتوان كرد. در قسمت ديگر از سخن فرمود: همو كه اشياء را آفريد نه از چيزي پيش از آن باشد و نه الگو و نمونه‏اي كه از او پيروي كند. حضرت علي(ع) نيز فرمود: «الذي ابتدع الخلق علي غير مثال امتثله ولامقدار احتذي عليه من خالق معهود كان قبله»(17) او خداوندي است كه بدون صورت و مثالي كه از آن اقتباس كرده باشد جهانيان را بيافريد و بدون سنجش و اندازه‏گيري مخلوقات كه آفريدگاري پيش از خلق جهان آفريده باشد و خداوند عالم از روي نمونه و مدلي كه خالق و معبود سابق به كار برده جهان را خلقت كرده و از آن تبعيت كرده باشد. با مقايسه دو بيان از حضرت زهرا(س) و حضرت امير(ع) كه يكي اين خطبه را چند سال قبل از علي(ع) ايراد كرده است روشن مي‏شود كه چرا فقط حضرت علي(ع) كفو و همتاي حضرت زهرا سلام اللّه عليهاست. تا اينجا روشن شد كه زن و مرد به لحاظ انساني با هم همسان هستند و قرآن نيز براي هدايت انسان آمده است و مخاطب قرآن نيز انسان است و از نظر انسان براي زن و مرد با هم تفاوتي ندارد. علت تصريح به ذكورت و انوثت در قرآن قرآن كريم در مواردي با صراحت نام زن و مرد را مي‏برد تا افكار جاهلي پيش از اسلام را تخطئه كند، آن‏ها ميان زن و مرد فرق مي‏گذاشتند و عبادات و فضائل را تنها براي مردها مي‏دانستند از اين رو قرآن مي‏گويد بايد روح كامل شود و روح مذكر و مؤنث ندارد. پيش از اسلام به زن بهايي داده نمي‏شد زنان از جايگاه انساني و اجتماعي شايسته‏اي برخوردار نبوده‏اند و در ذلت و خواري آنان همين بس كه حياتش مايه ننگ و عار بود و به همين جهت دختران را زنده به گور مي‏كردند چنان كه قرآن مي‏گويد: «و اذا بشّر احدهم بالانثي ظلّ وجهه مسودّا و هو كظيم، يتواري من القوم من سوء ما بشّر به ايمسكه علي هون ام يدسّه في التراب الا ساء مايحكمون»(18) هرگاه يكي از آنان را به دختر مژده آرند، چهره‏اش سياه گردد، در حالي كه خشم و اندوه خود را فرو مي‏خورد از بدي آن چه به او بشارت داده شده، از قبيله خود روي مي‏پوشاند آيا او را با خواري نگاه دارد يا در خاك پنهانش كند و چه بد داوري مي‏كنند. اگر براي زن ارزشي نيز قائل بودند براي ارضاي شهوت مردان بود البته عار و ننگ دانستن فرزندان دختر و استفاده از زن براي ارضاي شهوت تحقير مقام والاي زن است. اما قرآن مسأله زنده به گور كردن دختران را به حدي زشت و منفور شمرده كه رسيدگي اين موضوع را به آخرت به عنوان يكي از حوادث مهم رستاخيز دانسته و مي‏فرمايد: «و اذا الموؤدة سئلت، بايّ ذنب قتلت»(19) از پرونده يكي از فاجعه آميزترين پديده‏هاي جاهليت يعني دختراني كه با بي‏رحمي تمام زنده بگور شده‏اند سؤال مي‏شود، به چه جرمي كشته شدند گويي اين جنايت به قدري وحشتناك است كه به قاتلان نگاهي نمي‏شود و با پرسش از آن كودكان بي‏گناه سنگيني جرم به رخ قاتلان كشيده مي‏شود. و در مسئله وسيله ارضاي شهوت بودن زن فرمود: «و من آياته ان خلق لكم من انفسكم ازواجاً لتسكنو اليها و جعل بينكم مودّة و رحمة انّ في ذلك لآيات لقوم يتفكّرون»(20) و از نشانه‏هاي خدا اين كه همسراني از جنس خود شما براي شما آفريد تا در كنار آن‏ها آرامش يابيد و در ميانتان مودت و رحمت قرار داد. در اين نشانه‏هايي است براي گروهي كه تفكر مي‏كنند قرآن در اين آيه هدف ازدواج را سكونت و آرامش قرار داده است اين آرامش از اين جا سرچشمه مي‏گيرد كه اين دو جنس مكمّل يكديگر و مايه شكوفايي و نشاط و پرورش يكديگر مي‏باشد به طوري كه هر يك بدون ديگري ناقص است و طبيعي است كه ميان يك موجود و مكمّل وجود او جاذبه نيرومندي به نام محبت و مودّت وجود داشته باشد. ناگفته نماند اين آرامش و سكونت هم از نظر جسمي است و هم از نظر روحي هم از جنبه فردي و هم اجتماعي. زيرا عدم تعادل روحي و ناآرامي‏هاي رواني كه افراد مجرد با آن دست به گريبانند كم و بيش بر همه روشن است. افراد مجرد از نظر اجتماعي كمتر احساس مسؤوليت مي‏كنند اما وقتي انسان از مرحله تجرد قدم به مرحله زندگي خانوادگي مي‏گذارد، شخصيت تازه‏اي در خود مي‏يابد و احساس مسؤوليت بيشتري مي‏كند و اين همان معناي احساس آرامش در سايه ازدواج مي‏باشد. تقوا عامل امتياز قرآن وقتي از خلقت انسان سخن مي‏گويد، مي‏فرمايد: «يا ايها الناس انّا خلقناكم من ذكر و انثي و جعلناكم شعوباً و قبائل لتعارفوا انّ اكرمكم عند اللّه اتقيكم»(21) اي مردم نه متفاوت در بدن كه يكي مرد شود و ديگري زن افتخار است و نه از صنف زن يا مرد بودن افتخار است، زيرا همگان از زن و مرد خلق شده‏اند نه خلقت بدن مرد بالاتر از خلقت بدن زن است و نه بالعكس و نژاد و زبان، عامل شناسايي و شناسنامه طبيعي است، شناسنامه طبيعي انسان، چهره، قيافه، زبان و لهجه اوست كه ويژگي بدن است و گرنه روح شرقي و غربي، عرب و عجم‏و.. ندارد. پس تفاخر معنا ندارد و در وادي روح سخن از شناسنامه نيست و صعود روحي در گرو عدم تفاخر و فخر فروشي است و در واقع عامل فخر تقوا است. نتيجه گيري در اين مقاله اولاً از همساني مقام زن و مرد سخن به ميان آمد و سرّ آن هم برخورداري از روح بود كه در روح ذكورت و انوثت معنا ندارد و ثانياً اگلويي اززن و مرد معرفي شد كه اين دو همسان و همتاي هم اند و ثالثاً از راز تصريح ذكورت و انوثت در برخي آيات سخن به ميان آمد. پي‏نوشت‏ها: 22. سوره سجده، آيه 7، 8، 9. 23. سوره مؤمنون، آيه 14. 24. الميزان، ج 15، ص 20 و مجمع البيان، ج 4، ص 101 روح الجنان، ج 15، ص 10. 25. سوره نساء،آيه 1. 26. سوره اعراف، آيه 189. 27. سوره زمر، آيه 6. 28. من لايحضره الفقيه، ج 3، ص 379، علل الشرايع، ج 1، باب 17، ص 29. 29. عهد عتيق، سفر پيدايش، باب دوم، 18 ـ 24. 30. سوره يوسف،آيه 108. 31. سوره بقره، آيه 185. 32. سوره الرحمن، آيه 1ـ4. 33. الاحتجاج طبرسي، ج 1، ص 274. 34. نهج البلاغه، خطبه 2. 35. سوره انعام، آيه 103. 36. نهج البلاغه، خطبه 179. 37. همان، خطبه اول. 38. همان 91. 39. سوره نحل، آيه 58 ـ 59. 40. سوره تكوير، آيه 8 ـ 9. 41. سوره روم، آيه 21. 42. سوره حجرات، آيه 13. منبع: ماهنامه پاسدار اسلام ، شماره 307

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 0:47 موضوع عمومی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 0:38 موضوع عمومی | لینک ثابت

اشرف آشورى

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 0:37 موضوع عمومی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 0:35 موضوع عمومی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 0:33 موضوع اشعار مذهبی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 0:28 موضوع اشعار مذهبی | لینک ثابت

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 0:25 موضوع | لینک ثابت

آيت الله جوادي آملي

وجود مبارك امير بيان، عليّ بن أبيطالب (ع) در يكي از خطبه هاي نهج البلاغه، در وصف رسول اكرم وقتي آن حضرت را معرفي مي كند ، مي فرمايد : پيامبر كسي است كه؛ المعتام ل شرح حقائ ق ه (1). خداي سبحان او را انتخاب كرد. معتام يعني مختار و منتخب.

حقائق الهي گاهي به صورت كتابهاي آسماني ظهور مي كند؛ مي شود تورات، انجيل، قرآن كريم و مانند آن. گاهي به صورت انبياء و اولياء و ائمه ظهور مي كند، مي شوند انسانهاي كامل؛ گاهي هم به صورت گسترده مي شود سماوات سبع و أرضين و فرشتگان و لوح و قلم و مانند آن. اينها حقائق الهي اند.
آنچه كه در جهان امكان ظهور كرده است؛ گاهي به صورت انسان، گاهي به صورت كتاب، گاهي به صورت جهان تكوين، اينها حقائق الهي اند كه بشر ممكن است به آنها دسترسي داشته باشد. ما فوق آنها كه براي توده بشر دسترسي آسان نيست، نه انسان مأمور به فراگيري آنهاست، نه اگر آنها را ياد نگرفت توبيخ مي شود؛ آن حقائقي است مستور و غيبي.

ظهور حقائق الهي در انبياء ،كتب آسماني و اسرار عالم
و امّا اين سه قسم را؛ يعني انبياء را، كتب آسماني را و اسرار عالم را كه خداي سبحان آفريد، بخشي از اينها معرفتشان واجب است كه اگر كسي اينها را ياد نگيرد، معاقب مي شود. بخشي از اينها مستحب است، يك كمال زائد است. آشنائي به حقائق انسان و كتب آسماني و حقائق خلقت كار آساني نيست؛ يك معلّم مي طلبد. معلّم هم بايد علماً و عملاً معصوم باشد.
چون اگر تعليم عادي باشد و كسي بخواهد در حوزه يا دانشگاه درس بگويد، بر فرض اشتباه بكند، قابل جبران است. ولي اگر كسي بخواهد از طرف خدا سخن بگويد، كار خدا را تشريح مي كند؛ آن هم با سرنوشت ابدي جوامع بشري ارتباط تنگاتنگ دارد، اگر بخواهد اشتباه بكند، قابل ترميم نيست.

تفسير و شرح حقائق الهي توسط معصوم
لذا كساني شارح حقائق عالم اند كه معصوم الهي باشند. هم در بخش علم منزّه از سهو و خطا باشند، هم در بخش هاي عمل اينچنين باشند. در بين شارحان و معلّمان، همه اينها يكسان نيستند. اگر ت لك الرّسل فضّلنا بعضهم علي بعض (2) هست، يا لقد فضّلنا بعض النبيّين علي بعض (3) هست، نشانه آن است كه شارحان حقائق الهي، مفسّران، معلّمان كتاب الهي يكسان نيستند.

معلّم اوّل پيامبر اكرم (ص)، و معلّم ثاني حضرت امير (س)
در بين اهل معنا، مي گويند : معلّم اوّل،وجود مبارك رسول گرامي (ص) است و معلّم ثاني وجود مبارك اميرالمؤمنين (ع) است. حالا در بين اهل معقول، اصطلاحي در فلسفه هست كه ارسطو را مي گفتند معلّم اوّل، فارابي را مي گفتند : معلّم دوّم. و اگر امكاناتي براي بوعلي فراهم شد، او مي شد معلّم ثالث؛ اينها در حوزه بشري است.امّا از طرف خداي سبحان بخواهند كتاب الهي را شرح كنند، پيام او را تشريح و تحرير كنند، اوّلين معلّم وجود مبارك پيغمبر است.

اين اوّليت، اوّليت تاريخي نيست؛ اوّليت رتبي است. با اينكه انبياي ابراهيمي (عليهم السّلام) از نظر تاريخ، مقدّم بر رسول گرامي (ص) بودند، امّا معلّم اوّل از نظر رتبه،وجود مبارك رسول گرامي است.
شما در جريان دعاي مخصوص پيامبر مي خوانيد: وجّهت وجه ي ل لّذ ي فطر السّموات و الأرض حنيفاً مسل ماً و ما أنا م ن المشر كين (4) در بخش پاياني سوره مباركه انعام هست كه از طرف ذات أقدس له به رسولش دستور داده شد، بگو : و أنا اوّل المسل مين (5). اين اوّل المسلمين نه يعني از نظر تاريخ،اوّل من مسلمان شدم، بعد امّت من مسلمان شدند ! وگرنه هر پيامبري اوّل المسلمين است نسبت به امّت خود، و اين درباره انبياي ديگر نيآمده.
آن كه درباره انبياي ديگر آمده أنا م ن المسلمين است، أنا م ن المؤم نين است. اگر درباره حضرت موساي كليم دارد : و أنا اوّل المؤمنين ، آن هم اوّليت ن سبي است. يعني در اين صحنه، اوّل كسي كه به تو ايمان مي آورد منم، بعد قوم من كه بني اسرائيل باشند. امّا اوّليت رتبي و درجه و فضيلت و فوز و مقام، مخصوص رسول گرامي (ص) است، و أنا اوّل المسلمين. اما اين دعائي كه ما در طليعه نماز مي خوانيم، هر نمازگزاري مستحب است وجّهت وجه ي را بخواند، آنجا دارد : و أنا م ن المسلمين، نه أنا اوّل المسلمين. أنا اوّل المسلمين مخصوص وجود مبارك پيغمبر (ص) است.

مرحوم شيخ مفيد (رض) در كتاب شريف امالي اش نقل مي كند : در مسئله عهد الست، وقتي خداي سبحان فرمود : الست ب ربّ كم، اوّل گروه و سلسله اي كه جواب دادند، سلسله انبياء و معصومين بودند، بعد مؤمنان و اينها. و در بين سلسله انبياء و مرسلين و معصومين، اوّل كسي كه پاسخ داد و گفت: « بلي »، وجود مبارك پيغمبر بود، سپس عليّ بن أبيطالب (ع).اينها نشان مي دهد كه اين اوّليت، اوّليت تاريخي و زماني و امثال ذلك نيست.
و اگر آن بزرگان اهل معرفت مي گويند : معلّم اوّل، وجود مبارك رسول گرامي است، معلّم ثاني وجود مبارك حضرت امير (سلام الله عليهما) است، اين اوّليت و ثانويّت رتبي و درجه وجودي است، نه تاريخي و زماني ! حضرت امير (ع) مي فرمايد : خداوند وجود مبارك پيامبر را براي شرح حقائق خود انتخاب كرد. چون الله يجتب ي م ن النّاس رسولاً و م ن الملائ كه و م ن النّاس؛ آنها مجتباي الهي اند. ج بايه شده، برچين شده الهي اند. امّا براي توده مردم، اينها، مصطفايند، مجتبايند تا حلال و حرام را بگويند، مسائل اخلاقي را بگويند، امر به معروف و نهي از منكر را دستور بدهند و مانند آن.

براي خواصّ و أخصّ، شرح حقائق را به عهده دارند؛ حقيقت برزخ چيست، حقيقت بهشت چيست، حقيقت قيامت چيست، حقيقت روح چيست. اينچنين نيست كه و ما اوتيتم م ن الع لم لا قليلاً (6) ناظر به همه افراد باشد كه كسي نتواند حقيقت روح را بفهمد. خود روح كه خودش را مي شناسد. آنكه بالاتر از روح است،روح را مي شناسد. پس اينچنين نيست كه يسئلونك عن الرّوح، قل الرّوح م ن امر ربّي(7) ! توده مردم يك سلسله خواسته هائي دارند، براي آنها يك سلسله تفسير و شرح حقائق است. خواص يك سلسله و أخصّ يك سلسله.

تفاوت تبيين معارف الهي توسط امام معصوم براي عوام و خواص و أخصّ
مرحوم صدوق (رض) در كتاب شريف توحيدشان نقل مي كنند : كسي آمد حضور امام صادق (ع)؛ عرض كرد : دلّن ي علي التّوحيد. دليل توحيد چيست؟ فرمود : هو الّذ ي انتم عليه (8). همين كه داريد ! شما موحّديد، خدائي هست، خدا يكي است. آسمان و زمين را همان خدا خلق كرده، دنيا و آخرت را همان خدا خلق كرده؛ بيش از او نيست، شريك هم ندارد. وقتي كه ولايت ضميمه آن بشود، ب شروط ها حاصل است و شما هم موحّديد.
امّا وقتي هشام بن حكم خدمت امام صادق (ع) مي رسد حضرت به اين مقداركه اكتفا نمي كند ! حضرت خودش مستقيماً از هشام سئوال مي كند : اتنعته تعالي ؟ آيا تو خدا را نعت مي كني ؟ صفت خدا را ذكر مي كني ؟ عرض كرد : بله. فرمود : هات ؛ خدا را وصف بكن، ببينم چگونه وصف مي كني. عرض كرد : هو السّميع البصير، يا هو السّميع العليم و مانند آن. بعد حضرت اشكال كرد. فرمود : هذ ه ص فهأ يشتر ك ف يها المخلوقون (9). ديگران هم سميع و بصيرند. فرشتگان هم سميع و بصيرند. پس فرق شان چيست ؟

هشام بن حكم به امام صادق (ع) عرض كرد : شما بيان كنيد. فرمود : نگو خدا عليم است، بگو خدا علم است ! اينجا كه عليم رابه صورت مشتّق گفتي، موهم آن است كه ذاأ ثبت له المبدأ. اين كه به درد مردم نمي خورد ! اين را اگر طلبه اي20 سال خوب خوب درس بخواند، آنوقت مي فهمد كه اشتقاق يعني چه، ب شرط لا يعني چه، لا ب شرط يعني چه، گاهي خود علم قائم به ذاتش مي شود، ذاأ ثبت له الع لم. هم علم است، هم عليم.

عليم يعني چه ؟ يعني ذاأ ثبت له الع لم . حالا اگر خود علم قائم به ذات بود، چه ؟ عليم است يا نه؟ فرمود : نگو عليم است كه موهم اين باشد كه مشتّق است و مركّب است و ذات است و صفت دارد.

فرمود : ع لأ لا جهل معه، حياأ لا موت ف يه و نوأ لا ظلام معه (10). فرمود : نگو نيّر است، بگو : نور است. نگو حيّ است، بگو حيات است. اين را حضرت به افراد عادي نمي گويد ! اينها شرح حقائق است كه وجود مبارك رسول گرامي، وجود مبارك حضرت صادق (ع) انتخاب شدند تا حقائق الهي را براي مردم تشريح كنند. بهترين حقيقت روح،خود آدم است. حقيقت روح را خود روح مي فهمد. آن كسي كه از ياد خود غافل نيست، از ياد خدا غافل نيست، خودش را مي شناسد. اگر خودش را شناخت، علم او مي شود كثير. آنگاه است كه و من يؤت الح كمه فقد اوت ي خ يراً كثيراً (11). ديگر مي شود علم كثير. ديگر علم قدير نيست. آنكه خود را شناخت، علم كثير دارد. آنكه از روح خود با خبر بود، علم كثير دارد. خود روح؛ يا فرشته است، يا جبرئيل است، يا بالاتر از آنها، يا پائين تر از آنها، خودش را مي شناسد؛ علم كثير دارد.

اينها را وجود مبارك رسول گرامي، وجود مبارك امام صادق (سلام الله عليهما) مبعوث شدند و مأمور شدند كه حقائق را براي مردم تشريح بكنند. هم براي مردم احكام و ح كم را بگويند، هم اخلاق را بگويند. هم آنهائي كه آمادگي دارند، براي آنها اين حقائق را شرح بدهند و هم براي آنها كه در حدّ بالاتري هستند، اسرار پشت پرده را شرح بدهند.

در ذيل آيه » ن والقلم و ما يسطرون » (12)؛ در تفسيرهاي روائي هست كه وقتي سفيان خدمت امام صادق (ع) مي رسد، از حضرت سئوال مي كند : (ن ) چيست، ( قلم ) چيست. حضرت اوائل، طبق آن جريان عادي معنا مي كند. بعد مي فرمايد : ( ن) فرشته اي است از فرشتگان الهي؛ قلم ملكي است از ملائكه الهي. بحث به اينجا كه رسيد، فرمود : سفيان ! قم لا آمن عليك. ديگر من از اين به بعد نسبت به تو احساس امنيّت نمي كنم كه آيا اين مطالب را مي كشي يا نمي كشي ! قلمي كه و ما يسطرون است، كجا ! قلم، فرشته است كجا ! قلم و ن، نهرهاي ابيض الهي اند، كجا ! براي هر كدام، هم مرتبه لازم را بيان مي كند.

ما سعي بكنيم بر اساس ربّ ز دن ي ع لماً هرگز نگوئيم اين مقدار درسي كه خوانديم، بس است. البتّه تبليغ مردم، انجام وظائف، آنها كار خوبي است. امّا هرگز در فراگيري علوم و معارف نگوئيم بس است!! در تعبيرات ديني ما آمده است كه : اگر كسي بگويد من فارغ التحصيل شدم، همين مقدار درسي كه خواندم بس است، اوّلين روز جهل اوست. بعد جهل ها هم متراكم مي شود. قل ربّ ز دن ي ع لماً(13). پيامبر كه انتخاب شده براي شرح حقائق عالم وحقائق الهي؛ او لحظه به لحظه علم را از خداي سبحان دريافت مي كند.

ضرورت استفاده از لحظات عمربراي كسب علم
ما هم لحظه به لحظه موظّفيم علم فرا بگيريم. لذا به ما فرمودند : يك جائي كه نشستي، چيزي ياد نگرفتي، بدان به همان اندازه از خدا دور شدي ! من جلس مجل ساً و لم يزدد ف يه م ن الع لم ش يئاً لم يزدد م ن الله لا بعداً. بعد روح هم عالمانه زندگي مي كند. از طنز و قصّه و گعده خسته مي شود. يك ساعت يك جائي بنشيند، مطلب علمي طرح نشود؛ نه عالمانه سخن بگويد كه عدّه اي استفاده كنند، نه متعلّمانه بنشيند حرف علمي گوش بدهد ! به اصطلاح گعده اي داشته باشد، به همان اندازه از خدا دور مي شود..

اگر روح، روح عالمانه و دوستدار علم شد، ديگر ازساير مجالس لذّت نمي برد و خسته مي شود. از خواندن بعضي از چيزها خسته مي شود، از گوش دادن بعضي از چيزها خسته مي شود، چون عادت كرده به علم. و اين را به ما دستور دادند كه ربّ ز دن ي ع لماً گفته رسول شماست، شما هم به او اقتدا كنيد. ...
سخنراني معظم له پس از مراسم عمامه گذاري 6 نفر از طلاب به مناسبت ميلاد مسعود حضرت رسول اكرم (ص) و حضرت امام جعفر صادق (ع)؛ قم ـ 6 / 2 / 1384

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(1) نهج البلاغه / خطبه 178 (2) بقره / 253
(3) اسراء / 55 (4) انعام / 79
(5) انعام / 163 (6) اسراء / 85
(7) اسراء / 85 (8) برداشت از : التوحيد ل لصّدوق / 46
(9) همان / 146 (10) همان / 146
(11) بقره / 269 (12) قلم / 1
(13) طه / 114

نوشته شده توسط محمد نبوی در دوشنبه بیست و هفتم مهر 1388 ساعت 0:19 موضوع عمومی | لینک ثابت

در هوايت بى‏قرارم روز و شب	سر ز پايت بر ندارم روز و شب
اى مهار عاشقان در دست تو	در ميان اين قطارم روز و شب
تا كه بگشايم به قندت روزه‏ام	تا قيامت روزه دارم روز و شب
چون ز خوان فضل روزه بشكنم	عيد باشد روزگارم روز و شب
جان روز و جان شب اى جان تو	انتظارم، انتظارم روز و شب
تا به سالى نيستم موقوف عيد	با مه تو عيد دارم روز و شب
زآن شبى كه وعده كردى روز وصل	روز و شب را مى‏شمارم روز و شب
بس كه كشت مهر جانم تشنه است	ز ابر ديده اشك بارم روز و شب

نوشته شده توسط محمد نبوی در چهارشنبه بیست و پنجم شهریور 1388 ساعت 2:58 موضوع | لینک ثابت

امام صادق (ع) : یقف بین الرکن و المقام فیصرخ صرحه

امام زمان (ع) در میان رکن و مقام می ایستد آنگاه بانگ بر می آورد

روزگار رهایی ص425

نوشته شده توسط محمد نبوی در چهارشنبه بیست و پنجم شهریور 1388 ساعت 2:56 موضوع | لینک ثابت

از مرحوم‌ آية‌ الحقّ آية‌ الله‌ العظمي‌ حاج‌ ميرزا عليّ آقا قاضي‌ رضوان‌ الله‌ عليه‌، افراد بسياري‌ از تلامذۀ ايشان‌ نقل‌ كردند كه‌ ايشان‌ بسيار در وادي‌ السّلام‌ نجف‌ براي‌ زيارت‌ اهل‌ قبور ميرفت‌ و زيارتش‌ دو و سه‌ و چهار ساعت‌ به‌ طول‌ مي‌انجاميد و در گوشه‌اي‌ مي‌نشست‌ به‌ حال‌ سكوت‌؛ شاگردها خسته‌ مي‌شده‌ و برمي‌گشتند و با خود مي‌گفتند: استاد چه‌ عوالمي‌ دارد كه‌ اينطور به‌ حال‌ سكوت‌ مي‌ماند و خسته‌ نمي‌شود.

عالِمي‌ بود در طهران‌، بسيار بزرگوار و متّقي‌ و حقّاً مرد خوبي‌ بود؛ مرحوم‌ آية‌ الله‌ حاج‌ شيخ‌ محمّد تقيّ آملي‌ رحمة‌ الله‌ عليه‌، ايشان‌ از شاگردان‌ سلسلۀ اوّل‌ مرحوم‌ قاضي‌ در قسمت‌ اخلاق‌ و عرفان‌ بوده‌اند.

از قول‌ ايشان‌ نقل‌ شد كه‌: من‌ مدّتها ميديدم‌ كه‌ مرحوم‌ قاضي‌ دو سه‌ ساعت‌ در وادي‌ السّلام‌ مي‌نشينند. با خود مي‌گفتم‌: انسان‌ بايد زيارت‌ كند و برگردد و به‌ قرائت‌ فاتحه‌اي‌ روح‌ مردگان‌ را شاد كند؛ كارهاي‌ لازم‌تر هم‌ هست‌ كه‌ بايد به‌ آنها پرداخت‌.

اين‌ إشكال‌ در دل‌ من‌ بود امّا به‌ أحدي‌ ابراز نكردم‌، حتّي‌ به‌ صميمي‌ترين‌ رفيق‌ خود از شاگردان‌ استاد.

مدّت‌ها گذشت‌ و من‌ هر روز براي‌ استفاده‌ از محضر استاد به‌خدمتش‌ ميرفتم‌، تا آنكه‌ از نجف‌ اشرف‌ عازم‌ بر مراجعت‌ به‌ ايران‌ شدم‌ وليكن‌ در مصلحت‌ بودن‌ اين‌ سفر ترديد داشتم‌؛ اين‌ نيّت‌ هم‌ در ذهن‌ من‌ بود و كسي‌ از آن‌ مطّلع‌ نبود. شبي‌ بود ميخواستم‌ بخوابم‌؛ در آن‌ اطاقي‌ كه‌ بودم‌ در طاقچۀ پائين‌ پاي‌ من‌ كتاب‌ بود، كتابهاي‌ علمي‌ و ديني‌؛ در وقت‌ خواب‌ طبعاً پاي‌ من‌ بسوي‌ كتابها كشيده‌ ميشد. با خود گفتم‌ برخيزم‌ و جاي‌ خواب‌ خود را تغيير دهم‌، يا نه‌ لازم‌ نيست‌؛ چون‌ كتابها درست‌ مقابل‌ پاي‌ من‌ نيست‌ و بالاتر قرار گرفته‌، اين‌ هتك‌ احترام‌ به‌ كتاب‌ نيست‌.

در اين‌ ترديد و گفتگوي‌ با خود بالاخره‌ بنا بر آن‌ گذاشتم‌ كه‌ هتك‌ نيست‌ و خوابيدم‌.

صبح‌ كه‌ به‌ محضر استاد مرحوم‌ قاضي‌ رفتم‌ و سلام‌ كردم‌، فرمود: عليكم‌ السّلام‌ صلاح‌ نيست‌ شما به‌ ايران‌ برويد، و پا دراز كردن‌ بسوي‌ كتابها هم‌ هتك‌ احترام‌ است‌.

بي‌اختيار هول‌ زده‌ گفتم‌: آقا شما از كجا فهميده‌ايد، از كجا

فهميده‌ايد.

فرمود: از وادي‌ السّلام‌ فهميده‌ام‌.(معادشناسی)

نوشته شده توسط محمد نبوی در چهارشنبه بیست و پنجم شهریور 1388 ساعت 2:54 موضوع عرفان | لینک ثابت